از روزی که فهرست فیلمهای فصل تازه وبینارهای نقد فیلم را منتشر کردهام، دوستانی پیام دادهاند که تماشای این فیلمها دشوار است. باید بگویم این برداشت درستی است و باید خوشحال باشید که به چنین درکی رسیدهاید.
اغلب این فیلمها نمونههای برجستهای هستند از سینمای مدرن و غیرجریان اصلی؛ آثاری که سرشارند از ایدهپردازی، نوآوری و جسارت فرمی، و برای همین فاصله میگیرند از سرگرمیِ سطحی و جریان غالب. همزمان، به دلیل عمقِ معنا، فرم تازه و تاثیرگذاریشان بر سینمای پس از خودشان، میتوان آنها را کلاسیک نیز قلمداد کرد. یعنی هم ارزش تاریخی و هنری دارند، هم تازگی و حساسیت زمانهی خود را نمایش میدهند.
مهمترین اتفاق در ساخت چنین آثاری این است که فیلمساز باید بخشی از سرگرمی را فدا کند. نه اینکه دیدنشان عذاب باشد، ولی اشتباه است اگر با فیلمهای جذابِ هالیوودی و جریان اصلی مقایسهشان کنیم.
ملالی که هنگام تماشای این فیلمها تجربه میکنیم، ارزشمند است و ما را با شکل اصیلتری از هنر آشنا میکند—جایی که اندیشیدن متولد میشود، و علیالقاعده، برای تامل و تفکر، به سکوت و خلوت و شکیبایی نیاز داریم. در شلوغی، کمتر فرصت اندیشیدن دست میدهد.
بنابراین، جنس این شکل از سینما فرق میکند و لذتش نه در جذاب بودن و غرق شدن، بلکه در عمق دادن به معنا است. این فیلمها قدرت شگفتانگیزی در انتقال معنا دارند؛ هم از نظر فلسفی ژرف و خردمندانهاند و هم از جنبهی زیباییشناسی و هنری پیشرو.
اثرگذاری فیلمهای کلاسیک
به این نکته توجه کنید که بسیاری از رویکردها و تمهیدات جذابی که در فیلمهای سرگرمکننده میبینیم، ایدهی مفهومی و هنریشان را از همین جنس سینما گرفتهاند. اسکورسیزی در مصاحبه با مجلهی فار اوت مگزین میگوید: «وقتی فیلمهای کیارستمی را میبینم، دوباره پاک میشوم. میبینم دلم میخواهد با آدمهای این فیلمها وقت بگذرانم. تماشای روحِ این فیلمها و این جهانها، همچون پاکسازی و پالایش است. روحِ این شکل از هنرورزی سبب میشود آدمها را تازه، زنده و سرشار از امید ببینم.»
در جلسهی نقد فیلم خشت و آینه، چندین تمهیدِ سبکی و تصویربرداری یافتیم که همین اسکورسیزی، دوازده سال بعد، در راننده تاکسی ازشان سود برده.
بنابراین، فیلمهای کلاسیک قصدشان سرگرمیِ صرف نیست، بلکه سلیقهسازی است، هم برای هنرمند و هم برای تماشاگر. اگر با صبر و حوصله همراه شوی، این فیلمها چشمت را باز میکنند، برایت پرسش میسازند و ذائقهات را تغییر میدهند.
نقد فیلمهای کلاسیک:
- نقد فیلم کلوزآپ | چرا نمای نزدیک؟
- نقد فیلم خشت و آینه | انسان تازه، انسان بیپناه
- نقد فیلم گزارش (کیارستمی) | پنهان شو
- نقد فیلم 2001: ادیسه فضایی | دستور زبان و استعارهی آگاهی
- نقد فیلم دلیجان | دِلْ اِیْ جان، چه فیلمی!
- نقد فیلم همشهری کین | مرگ در پنج دقیقه
- نقد فیلم پاریس تگزاس | دیوانهای از قفسش پرید
- نقد فیلم گمشده در ترجمه | عاشق رهگذر شدن
نقد سریال:
- نقد سریال سوپرانوز | فصل اول
- نقد سریال سوپرانوز | فصل دوم
- نقد سریال سوپرانوز | فصل سوم
- نقد سریال سوپرانوز | فصل چهارم
- نقد سریال سوپرانوز | فصل پنجم
- نقد سریال سامورایی چشم آبی | راه ابلیس با سنگهای تیز فرش شده
- نقد سریال Severance (جداسازی) | بلدی با دیگری زیستن را؟
نقد فیلمهای روز:
- نقد فیلم خاطرات یک حلزون (Memoir of a Snail) | یک باغ وحش شیشهای تازه
- نقد فیلم کیف سیاه (Black Bag) | بازی باهوشها
- نقد فیلم روزهای عالی (Perfect Days) | بُگذار باشم
- نقد فیلم تقریبا مشهور (Almost Famous) | معنی زندگی در لیوان توست
- نقد فیلم فورس ماژور | کمدی سیاهی در باب انتظار و مسئولیت
- نقد فیلم 21 گرم | تازیانهای بر عقل
- نقد فیلم نمایش ترومن | این بازیْ واقعی است
- نقد فیلم عجیبتر از داستان | کشف خود، نه تغییر خود
- نقد فیلم آدمکش (ریچارد لینکلیتر) | کِی آدم بُکشم بهتر است
یادداشتهای نظری:
- ادبیات چیست و در زندگی چه کاربردی دارد؟
- نظریه و نقد فیلم چیست؟
- فهم هنر، ادبیات و اسطوره
- هنر چیست و چه هدفی دارد؟
- تمدنِ روانرنجورساز، فروید و شل سیلوراستاین
- بدان بر کدام مُغاک خیرهای | معنی مغاک نیچه
🎬 از کجا بدونیم فیلم هر هفته چیه؟
شنبهی هر هفته، توی کانال تلگرام:
- 🎥 اسم فیلم هفته رو اعلام میکنم.
- ⏳ تا پنجشنبه فرصت داری تماشا کنی.
- 🍉 پنجشنبهها ساعت 18، توی گوگل میت، دور هم جمع میشیم و درباره فیلم حرف میزنیم.
- 📥 لینک دانلود رایگان فیلم رو هم همونجا میذارم.
📲 برای در جریان بودن و دسترسی به لینک گوگل میت، تلگرام بهترین گزینهس:
اطلاعات بیشتر درباره وبینار نقد فیلم
